Kalça Stres Kırığı: Yapay Zekâ Destekli MR ve Röntgen Analizi

Femur boynu stres kırıkları, mekanik ortam temelde farklı olduğu için anatomik yerleşime göre sınıflandırılır. Gerilim tarafı kırıkları, yük taşıma sırasında çekme kuvvetlerinin etkili olduğu femur boynunun üst kısmında gelişir. Üst korteksin çekmeye doğal direnci daha düşüktür ve bu bölgedeki kırıklar yer değiştirme, tam kırığa ilerleme ve ardından femur başında avasküler nekroz açısından yüksek risk taşır. Femur boynu genişliğinin %50'sinden fazlasını geçen gerilim tarafı kırıkları veya herhangi bir tam kırık, acil cerrahi tespit gerektiren ortopedik acillerdir. Kompresyon tarafı kırıkları, sıkıştırıcı kuvvetlerin daha yüksek olduğu ancak korteksin bunlara daha iyi direndiği femur boynunun alt kısmında gelişir. Bu kırıklar doğası gereği daha stabildir ve yakın radyografik ve MR izlemi ilerleme olmadığını doğruladığı sürece genellikle yük vermeme ve kademeli rehabilitasyon ile yönetilir.

Femur boynu stres kırıklarının erken evrelerinde düz röntgenler olguların %50'sine kadarında normal olabilir; çünkü kortikal bozulma ve periostal reaksiyonun gelişmesi günler ile haftalar alır. MR, semptom başlangıcından sonraki 24 ila 72 saat içinde periostal ve endosteal ödem paternini T2 yağ baskılı veya STIR sekanslarda %100'e yaklaşan duyarlılıkla saptar. MR ayrıca kırık derecesini de belirler: yalnızca kemik iliği ödemi düşük dereceli stres reaksiyonunu gösterirken, ödem içinde uzanan belirgin düşük sinyalli kırık hattı tam stres kırığını doğrular ve gerilim ya da kompresyon tarafındaki yerini tanımlar. Bu ayrım, hastanın acil cerrahiye, korumalı yük vermeye ya da aktivite kısıtlamasına ihtiyaç duyup duymadığını doğrudan belirler — bu kararlar yalnızca klinik bulgulara veya düz röntgenlere dayanarak güvenle verilemez.

Sporcularda göreceli enerji eksikliği, daha önce kadın sporcularda kadın sporcu üçlüsü (yetersiz enerji alımı, menstrüel disfonksiyon, düşük kemik mineral yoğunluğu) olarak tanımlanmıştı; enerji kullanılabilirliği — diyetle alınan enerji ile egzersizle harcanan enerji arasındaki fark — kronik olarak normal fizyolojik işlevi desteklemek için yetersiz olduğunda ortaya çıkar. Düşük enerji kullanılabilirliği hipotalamo-hipofizer-gonadal ekseni baskılar, kadınlarda menstrüel düzensizliğe ve erkeklerde testosteron azalmasına yol açar; bunlar beslenme eksiklikleriyle birlikte kemik yapımını ve yeniden şekillenmesini bozar. Sonuç, stres kırığına yatkınlığı yalnızca antrenman yükünün öngörebileceğinden çok daha fazla artıran düşük kemik mineral yoğunluğudur. Yönetim çok disiplinli bir yaklaşım gerektirir: spor hekimi, kayıtlı diyetisyen ve psikolog yeme bozukluğu davranışlarını ele alır; kemik odaklı farmakolojik tedaviye ise kalsiyum, D vitamini ve bazı ağır olgularda bifosfonatlar dahildir.